Genel bakış
Bir iş yerinde karekodla ödeme akışı değerlendirilirken ilk soru çoğu zaman kodun nasıl okutulacağı olur. Oysa süreç hazırlığında başka bir soru da önemlidir: Aynı karekod bir sonraki işlemde kullanılabilir mi, yoksa her işlem için ayrı bir kod mu söz konusudur? Statik ve dinamik karekod farkı, bu soruya cevap verir. Bu ayrımı bilmek, işletmenin kullandığı ödeme akışını ekibe doğru anlatmasına yardımcı olur. Buradaki amaç bir ödeme yöntemi önermek değil, iki kavramın hangi kullanım beklentilerini ifade ettiğini açıklamaktır. Karekodun türü ile banka hesabında görülen hareket de ayrı bilgiler olarak ele alınmalıdır.
Statik ve dinamik karekod ne demektir?
TCMB’nin FAST sıkça sorulan sorular kaynağında dinamik karekod, ödeme işlemine özel olarak üretilen ve tek kullanımlık karekod olarak tanımlanır. Statik karekodun ise içeriği sabittir ve birden fazla işlemde kullanılabilir. Dolayısıyla temel fark, kodun yeniden kullanım biçimidir. Dinamik karekod için önceki işlemde kullanılan kodun sonraki işlemde de kullanılacağını varsaymamak gerekir. Statik karekodda ise aynı kodun birden fazla işlemde kullanılabilmesi tanımın bir parçasıdır. Bu tanımlar tek başına ücret, desteklenen kuruluş, işlem limiti veya işletmenin kullandığı uygulamanın özellikleri hakkında bilgi vermez. Bu konuları karekod türünden hareketle tamamlamak yerine ilgili hizmetin kendi açıklamalarından doğrulamak gerekir.
FAST-TR Karekod hangi bağlamda kullanılır?
Aynı TCMB kaynağı FAST-TR Karekodun, FAST aracılığıyla gerçekleşecek ödeme işlemlerinde kullanılan karekod olduğunu belirtir. Kişiden kişiye ve iş yeri ödemeleri kullanım alanları arasında sayılır. Bu nedenle işletmedeki görüşmede yalnızca “karekod kullanıyoruz” demek yerine hangi ödeme akışından söz edildiğini netleştirin. Statik veya dinamik ayrımını da bu akışın içinde sorun. Bir karekodun görünüşünden ya da ekip içindeki adından hareketle hangi türde olduğunu kesinleştirmeyin; kullanılan finansal kuruluşun açıklamasını esas alın.
İş akışını üç soruyla netleştirin
İlk soru, kullanılan kodun türüdür: İşleme özel, tek kullanımlık bir kod mu; yoksa içeriği sabit, tekrar kullanılabilir bir kod mu? Cevap doğrulanmamışsa hazırlık notunda bunu açık bırakın. İkinci soru, sonraki işlemde ekibin ne yapmayı beklediğidir. Dinamik kod kullanılan bir akışta önceki kodu yeniden kullanma beklentisi oluşmamalıdır. Statik kod kullanılan bir akışta ise her işlem için mutlaka yeni kod üretildiğini varsaymayın. Uygulamadaki adımlar için hizmet sağlayıcının açıklamasına başvurun. Üçüncü soru, hesap hareketini hangi aşamada inceleyeceğinizdir. Kodun statik veya dinamik olduğunu bilmek ile ilgili banka kaydında hangi hareketin bulunduğunu bilmek farklı soruları yanıtlar. Çalışma notunda bunları ayrı başlıklarla ifade edin. Bu not düzeni genel bir süreç önerisidir; belirli bir ürünün otomatik kontrol özelliği değildir.
Hesap takibi tarafında ürün kapsamını ayrı değerlendirin
WinBakiyem’in doğrulanmış ürün kapsamı, bağlı şirket banka hesaplarının bakiyelerini ve hesap özetlerini aynı çalışma alanında görüntülemeyi içerir. Hesap hareketleri banka ve tarih aralığına göre incelenebilir. Bu kapsam, hesapta görülen hareketleri değerlendirme aşamasıyla ilgilidir. Bu bilgilerden WinBakiyem’in statik veya dinamik karekod oluşturduğu, karekod türünü gösterdiği ya da karekodla ödeme başlattığı sonucu çıkarılamaz. Kodun yönetildiği ödeme akışıyla hesap hareketi inceleme ihtiyacını ayrı değerlendirin. Ürün kapsamını incelemek için WinBakiyem ana sayfası, hareketlerin açıklama ve referanslarını değerlendirmek için “Hesap hareketlerini incelerken kullanabileceğiniz kontrol listesi” yazısı tamamlayıcı kaynaklardır. Bu yazının yanıtladığı soru ise daha dardır: Aynı kodun tekrar kullanılması beklenebilir mi? Cevap, statik ve dinamik karekod ayrımında bulunur.
İlgili kaynak 1
https://fast.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/fast/sikca%20sorulan%20sorular
İlgili kaynak 2
https://winbakiyem.com/
İlgili kaynak 3
https://winbakiyem.com/blog/hesap-hareketlerini-incelerken-kontrol-listesi
